Hallo allemaal,

Hier is Portefaix. Dit is mijn eerste devblog, dus ik houd het eenvoudig. Vandaag bespreek ik een vaak vergeten onderdeel dat een groot deel van de beleving bepaalt: geluidsontwerp.

Er valt een heel boek, of minstens drie devblogs, over te schrijven. Voor deze eerste bijdrage richt ik me op de creatieve kant, met een korte uitstap naar optimalisatie — goed geluid klinkt niet alleen leuk, het moet ook in het spel werken.


Wat is geluidsontwerp?

Met geluidsontwerp bedoelen we het maken van alle geluiden van een product. In een videogame omvat dat onder meer:

  • de geluidseffecten (SFX),
  • de omgevingsgeluiden,
  • de geluiden van de interface (UI),
  • de stemmen (ingesproken tekst),
  • en soms jingles en geluidssignalen — korte muzikale stukjes die iets aankondigen.
Een kleine kanttekening: muziek heeft vaak een eigen plek, met eigen regels, beperkingen en een specifieke rol. In dit artikel richt ik me vooral op SFX en hoe we wezens tot leven brengen.

De belangrijkste soorten geluidseffecten

In de praktijk groeperen we geluiden vaak op functie — wat ze aan het spel toevoegen — en aard — hoe ze technisch worden gebruikt.

  • SFX
    De grote verzamelcategorie voor wat niet netjes ergens anders past.

  • Omgevingsgeluiden
    Essentieel voor een geloofwaardige wereld: regen, wind, insecten in de verte. Vaak minder belangrijk voor gameplay, maar cruciaal voor de beleving. Als een omgevingsgeluid ruimtelijk is — een waterval, molen of duidelijke bron — spreken we vaak van de subcategorie omgeving.

  • Interfacegeluiden
    Extradiegetische geluiden voor menu’s, bevestigingen, meldingen enzovoort.

  • Foley
    Geluiden door acties van een personage: stappen, kleding die schuurt, wapens hanteren, kleine tikken. In games wordt foley vaak onder SFX gerekend, maar het belangrijke verschil is dat het nauwelijks wordt bewerkt en vaak in een studio is opgenomen.

  • Stemopnamen
    Gesproken, verstaanbare stemmen.

  • Jingles en geluidssignalen
    Lijken sterk op muziek: kort en doeltreffend, vaak om een gebeurtenis of beloning aan te kondigen.


Een stemgeluid bedenken: monsters als voorbeeld

Nu het overzicht duidelijk is, wordt het concreet. Een groot deel van Hana’s geluidsontwerp draait om de wezens.

De eerste stap is analyse: welk gevoel wil ik overbrengen?
Een reusachtig wezen klinkt anders dan een klein nerveus dier. Een waterwezen heeft een andere klank dan een droog landmonster. Zelfs bij dezelfde grootte kan de bedoeling alles veranderen.

Mijn doel in Hana is eenvoudig: geloofwaardigheid. Ik wil dat je denkt: “Dit zou kunnen bestaan”, zelfs bij een fantasiewezen.

Daarvoor gebruiken we vaak echte referenties: ons gehoor koppelt geluid graag aan iets dat we al kennen.


Van microfoon tot monster

Na het bepalen van de bedoeling moeten we het geluid maken. Voor een organische klank kun je het betrouwbaarst beginnen met echte geluiden: dieren, mensenstemmen, ruwe texturen.

Hier houden we het simpel: we nemen onszelf op. Grommen, kreunen, fluiten… alles komt voorbij.

Let op
Forceer je stem niet: je kunt snel letsel oplopen en je stem verliezen voor een monster zou jammer zijn.

Daarna maken we de opname zo nodig schoon en beginnen we met transformeren. Vaak gebruiken we een sampler : een hulpmiddel waarmee je een geluid op verschillende toonhoogtes en snelheden afspeelt en effecten toepast.

Interface van de sampler Radium (Soundminer)
Voorbeeld van een sampler: Radium, een Soundminer-uitbreiding, is een goed vertrekpunt om een stem vorm te geven.

Het doel is tegenstrijdig: het origineel sterk vervormen tot het onherkenbaar is, maar tegelijk geloofwaardig en duidelijk in het spel.

houden. Vooral nodig zijn variaties. Een monster met steeds exact dezelfde kreet klinkt na 30 seconden als een robot. Daarom maken we meerdere versies en voegen we in het spel vaak lichte willekeurige variatie in volume en toonhoogte toe om herhaling te doorbreken.

Stap 1
Bedoeling en referenties: welk wezen, welke emotie, welk geluidsgewicht.
Stap 2
Opname: organische basis.
Stap 3
Bewerking: sampler, effecten en vormgeving van de klank.
Stap 4
Variaties: meerdere opnamen en kleine willekeurige verschillen in het spel.
Stap 5
Export en integratie: formaat, Unity-compressie en implementatieregels.

Een kwestie van optimalisatie

Na een geschikte verzameling geluiden exporteren we volgens duidelijke regels. Dat is voor optimalisatie en om integratie makkelijker te maken, door mij of iemand anders.

48 kHz
Samplefrequentie
16 bits
Resolutie
Unity
Compressie bij import

In Hana importeren we audio zonder compressie en laat Unity de compressie afhandelen. Dit is een gangbaar compromis: alles ongecomprimeerd naar spelers sturen zou de omvang en het geheugengebruik snel vergroten, vaak met nauwelijks hoorbare winst.

Waarom is niet elk geluid ruimtelijk in 3D?

In 3D berekent de engine de relatieve positie van bron en luisteraar, zoals panorama en verzwakking. Dat kost CPU. Daarom gebruiken we 3D alleen wanneer ruimtelijke informatie echt relevant is.

In Hana worden geluiden van wezens afgespeeld in 2D : de positie van monster of speler verandert de klank niet. Belangrijk is wanneer het geluid start: aanval, treffer, dood enzovoort.

Veel omgevings- en interfacegeluiden werken ook goed in 2D, zoals wind, menu’s en meldingen. Dat voorkomt onnodige geluidsbronnen en houdt rekenruimte over.


Audiofragmenten

Tip : gebruik zo mogelijk een hoofdtelefoon; daarmee hoor je de details het best.

Fragment 1 — Ruwe basis

Een organische opname vóór bewerking, om de oorspronkelijke klank te behouden.

Fragment 2 — Na bewerking

Dezelfde basis, gevormd met sampler en effecten voor toonhoogte, klank en textuur.

Fragment 3 — Variaties in het spel

Een reeks variaties om herhaling te voorkomen.

Fragment 4 — Omgeving in ontwikkeling

Een eenvoudige sfeer die laat horen hoe een gebied ademt.


Conclusie

Hana’s geluid is nog in ontwikkeling. Sommige aspecten van het universum zoeken nog hun vorm, maar de aard van het spel is al duidelijk.

Ik heb veel ideeën om Hana’s wereld een unieke klank te geven en ben benieuwd welke mogelijkheden de 3D -versie opent, niet alleen voor monsters.

Op termijn wil ik een geluidswereld bieden die zorgt voor verrassing… en beleving.

Tot snel,
Portefaix